
![]()
تنگه زندان از جمله جاذبه هاي نمونه كوهستاني شهرستان دامغان است كه در طي سال گردشگران و طبيعتدوستان فراواني را به سوي ديدنيهاي بي شمار خود جذب مي كند. اين تنگه در 17 كيلومتري شرق شهر ديباج واقع شده است و دسترسي به آن آسان است.قبل آنکه به تنگه برسید در مسیر دشت گلهای شقایق وجود دارد و جهت اصلي اين تنگه رويايي و خيال انگيز جنوبي و شمالي مي باشد و در دامنههاي جنوبي كوه سترگ كهكشان واقع شده است. تنگه داراي ديوارهاي صخره اي و سنگي مرتفعي است كه بسيار جذاب و سحر انگيز است.![]()
آب بسيار خنك و گوارائي در مسير تنگه جريان دارد، وجود اين آب و فراز و نشيب تنگه، زمينه ايجاد آبشاركها و آبشار زيبايي را فراهم آورده است كه بر جذابيت هاي بي شمار تنگه افزوده است. در بهار و تابستان مسير تنگه و بيرون آن همه جا مملو از علفزارهاي سرسبز و گياهان دارويی معطر از جمله آویشن، سریشو، اشتلغاز، زرشک کوهي، زیره و رنگارنگ كوهستاني است كه بي ترديد از ديدن آن همه تنوع و بوهاي شامه نواز خيره و مسحور مي شويد.![]()
تنگه زندان دامغان , تنگه زندان , تنگه دامغان , زندان دامغان , رضا نورمحمدی , عطیه مومنی , بلیت , ایرانگردی , گردشگری , سفر
![]()
سفرهای فضایی یکی از آرزوهای دیرین بشر بوده که تا حدودی به آن دست یافته است. مناظر متفاوت سیاره های دیگر و وجود اجرام ناشناخته ی آسمانی محرکی قوی برای کنجکاوی بشر به شمار می رود که وسوسه ی کشف را به جانش می اندازد. اما گاهی لازم نیست تا برای دیدن این سیاره ها خیلی هم از زمین دور شویم و هزینه های سنگینی بپردازیم. مناطقی در کره ی زمین هستند که به سبب شکل خاصشان، تصاویر کُرات دیگر را برای افراد تداعی می کنند.
حالا می خواهیم در کشور خودمان به سراغ یکی از این مناطق برویم که لمس مریخ را برایتان ممکن می کند. پدیده های طبیعی و کوه ها به گونه ای در این منطقه شکل گرفته اند که با قدم گذاشتن در آن سفری فضایی به مریخ را تجربه می کنید در حالی که پایتان روی زمین است و احتیاجی به سفینه های فضایی ندارید.
- کوه های مریخی چابهار جلوه ای شگفت انگیز از طبیعت ایران هستند که تصویری از مریخ را در ذهن تداعی می کنند.
- جاده ای که شما را به کوه های مریخی می رساند یکی از زیبا ترین جاده های ایران به شمار می رود.
حدود 40 تا 50 کیلومتر از شهر چابهار دور می شویم تا اینکه در کنار جاده چشممان به یکی از شگفتی های طبیعت ایران می افتد که با عنوان کوه های مریخی یا مینیاتوری شناخته می شوند و در زبان محلی به کالانی یا آریا شهرت دارند. گویی سیاره ای دیگر پیش رویمان قرار دارد و به راحتی می توانیم آن را لمس کنیم...
کوههای مریخی رشته کوهی به رنگ میان طوسی و سفید است که ده ها کیلومتر به سمت شرق امتداد دارد. این کوه ها که قدمتشان به 4 تا 5 میلیون سال قبل باز می گردد، با تغییر نور روز، رنگ های متفاوتی به خود می گیرند. این رشته کوه، کوه هایی را با ارتفاع متفاوت در خود جای داده است. در جایی شاهد کوه های 5 متری هستیم و در نقطه ای دیگر به ناگاه ارتفاع آن ها از 100 متر هم تجاوز می کند. جالب ترین نکته ی این کوه ها سختی و مقاومت آن هاست به گونه ای که برای بالا رفتن از آنها باید تجربه ی صخره نوردی داشته باشید.![]()
این شاهکار از کجا آمده است؟
کوه های مریخی از نظر زمین شناسی نوعی بَدبوم یا سرزمین بد یا بدلند (Badland) به شمار می آیند که برای کشاورزی یا زمین چراگاهی فاقد ارزش هستد. بدبوم به نواحی مرتفع و خشکی گفته می شود که باران های سنگین آنها را به درههای تنگ عمیق بریده شده تبدیل کرده است. ریزشهای جوی معمولی در این نواحی به حدی کم است که نمی تواند حافظ پوششی کافی از علف یا سایر گیاهان باشد و به همین سبب به سرزمین های بد شهرت یافته اند.
شیارها و تراش های موجود بر روی کوه های رسوبی حکایت از فرسایش در طول هزاران سال دارد که این چنین هنرمندانه تصویری زیبا را نقش کرده است. این کوه ها سالیان دراز را به زیر خروارها خاک گذرانده اند تا اینکه تغييرات جوی و آب و هوايی و بارانهای موسمی، فرصت بیرون آمدن و رونمایی از چهره شان را داده اند. البته نشانه هایی مثل وجود صدف و بقایای جانداران در این کوه ها نشان می دهد که این پدیده مدتی را نیز در زیر دریای عمان که بخش کوچکی از اقیانوس هند می باشد، به سر برده است.
این کوه ها از رسوبات آهکی بقایای بدن جانداران دریایی (سختپوستان و ماهیها) به همراه ماسه و خاک رس تشکیل شده و به سبب این جنس رسوبی و نوع خاص فرسایش همچون اشکالی شبیه به ناهمواری های سطح مریخ به نظر می رسند.![]()
در سفر به کوه های مریخی از انجام فعالیت های زیر لذت ببرید:
1- گشت و گذار در فضای مریخی
سفر به کوه های مریخی مانند این است که قدم بر روی سیاره ای دیگر می گذارید. پس به جای جای این سیاره بروید و با ذهن کنجکاو خود همه جای آن را کشف کنید. مناظر مختلفی در گوشه و کنار آن منتظر شما هستند...
2- عکاسی
فکر می کنید چند جای دیگر چنین منظره ی شگفت انگیزی وجود دارد؟ پس در این سفر تصاویر خوبی را ثبت کنید تا برای همیشه جلوه ی زیبای این مریخ زمینی را به خاطر بسپارید.
3- تماشای آسمان شب
کوه هاي مينياتوري در منطقه ای واقع شده که افق وسیعی دارد و به گفته کارشناسان آسمان اين نقطه به شما قابليت رصد همزمان 14 صور فلکي را می دهد. پس اگر از علاقه مندان ستاره نگری هستید بار و بندیلتان را همراه خود به کوه های مریخی ببرید و شب را در آنجا به صبح برسانید.
4- صخره نوردی
شاید دلتان بخواهد این کوه های مریخی را فتح کنید. اگر به اصول سنگ نوردی آشنایی و تجهیزات آن را نیز دارید می توانید این تجربه ی متفاوت را برای خود رقم بزنید.![]()
علت وجود اشکال گوناگون در این پدیده چیست؟
شکل های متفاوت و گوناگون این پدیده در اثر فرسایش سریع بادی و آبی به وجود آمده است. این نوع فرسایش بر خلاف فرسایش های آرام، زمین را پر از دندانه های ریز و درشت می کند و فرصت رشد را از گیاهان می گیرد. وقتی پای مقاومت نامساوی لايههاي زمين نیز وسط باشد سر و کله ی ستون های کلاهک دار و کوه هایی که گویی با چاقو بریده شده اند نیز پیدا می شود و بر شگفتی منظره می افزاید.
پوشش گیاهی و جانوری:
همانگونه که گفتیم در این منطقه اثری از گیاهان دیده نمی شود اما پرندگانی همچون فلامينگو، عقاب دشتي، حواصيل و تيهو در نزدیکی آن به چشم می خورند و به زندگی ادامه می دهند.
کوه های مریخی دقیقا در سمت چپ جاده چابهار به گواتر قرار دارند، در حالی که در سمت راست این جاده شاهد امواج زیبای دریا هستیم. تصور کنید در جاده ای هستید که از یک سو کوه های مریخی با رنگ رویایی خود شما را احاطه کرده اند و در سوی دیگر منظره ی خیال انگیز ساحل و دریا به چشمتان می خورد. این تصور تنها در چابهار به حقیقت می پیوندد و به یکی از زیباترین خاطره هایتان تبدیل می شود.
اگر بخت با شما یار باشد و کمی آب در سطح زمین جریان پیدا کند در سمت دریا شاهد تشکیل یک تالاب صورتی خواهید بود و در کنار کوه های مریخی تالابی خاکستری را خواهید دید.
چابهار بندری فاقد پاییز و زمستان است و آب و هوای آن همیشه بهاریست. پس در هر زمان از سال که خواستید می توانید به تماشای کوه های مریخی و دیگر جاذبه های این بندر بروید.
فقط به یاد داشته باشید که در جوار کوه های مریخی سایه پیدا نمی شود پس در صبح زود یا به هنگام غروب راهی آن شوید.
راه دسترسی:
از چابهار به سمت گواتر به راه بیفتید تا پس از 40 کیلومتر در سمت چپ جاده شاهد این پدیده شگفت انگیز باشید.
کوه مریخی چابهار , کوه مریخی , مریخی چابهار , ایرانگردی , گردشگری , بلیت , سفر , عطیه مومنی , رضا نورمحمدی , چابهار
![]()
در قسمت های مرکزی ایران شهرها و روستاهایی شکل گرفته اند که عجین شده با فرهنگ و اقلیم کویرند. کویری که علاوه بر زیبایی های کم نظیرش، جلوه گاه هنر معماری ایران نیز هست. در هر گوشه ای از آن سکونتگاه هایی به وجود آمده و به مامنی امن برای ساکنان خود تبدیل شده اند. در هر گوشه بناهایی خاص ساخته شده و بساط خود را گسترده اند تا این سکونتگاه ها در طول تاریخ کامل و کامل تر شوند و نیازهای مردمان را برطرف سازند.
مقصدمان روستایی در استان یزد است که ۴۵۰۰ سال از عمر آن می گذرد و به خاطر همین قدمت تاریخی، یکی از ارزشمندترین دیدنی های این مرز و بوم محسوب می شود. روستایی که نخستین بار در میان گزارشات یکی از هیربدان زرتشتی در سال ۲۴ هجری شمسی مصادف با دوازدهمین سال سلطنت یزدگرد ساسانی از آن سخن به میان آمده و به عنوان یکی از توقفگاه های بین راهی برای تجار و مسافران مطرح بوده است.![]()
چرا روستای خرانق؟
_ روستای خرانق یکی مقاصد کمتر دیده شده و بکر کشورمان می باشد که بسیار مورد توجه گردشگران اروپایی قرار گرفته است.
_ این روستا از نظر تاریخی بسیار ارزشمند است و متاسفانه به دلیل عواملی همچون فرسایش ممکن است در سال های آتی اثری از آن نماند و از جمله آثار در معرض خطر در ایران می باشد.
_ کاروانسرای قدیمی خرانق که برای اقامت مسافرین آماده و تجهیز شده است، سفری متفاوت و اقامتی به یاد ماندنی را برای شما رقم خواهد زد. اقامت در این کاروانسرا، این فرصت را به شما می دهد که از تماشای آسمان پرستاره به هنگام شب لذت ببرید.
روستای خرانق | مقصدی برای اروپایی ها:
در میانه ی کویر و در جایی که فکر می کنی همه چیز تنها به شن های روان و اقلیم بیابانی ختم می شود با یک منطقه ی کوهستانی مواجه می شوی که روستایی تاریخی را در آغوش خود جای داده است. نمونه ای کم نظیر از ساختار روستا که با قدمت ۴۵۰۰ ساله اش، گردشگران را از اقصی نقاط جهان به سوی خود می کشاند و به حدی در اروپا شهرت دارد که به هنگام صحبت درباره ی ایران نام این روستا بیش از نام کشورمان شنیده می شود.
همه آن را به نام خرانق و قدیمی تر ها با عنوان خورانق به معنای زادگاه خورشید می شناسند. جایی که دو بخش جدید و قدیم را شامل می شود و هر یک جاذبه های خاص خود را دارند. در بخش جدید، جریان زندگی موج می زند و تو را غرق در شیرینی و سادگی گذران روزگار در روستا می کند و در بخش قدیم یا همان قلعه خرانق با وجود آنکه دیگر صدای پای آدمی و همهمه ی تلاش و کوشش مردمان نمی پیچد، تاریخ قد علم کرده و تو را به درون یکی از سازه های بزرگ خشتی ایران فرا می خواند. سازه ای که تا چندی پیش میزبان مردمان روستا بود اما به دلیل فرسودگی در حدود ۳۰ سال پیش به متروکه ای دیدنی و با ارزش تبدیل شده است.
![]()
دیدنی های روستای خرانق:
جاذبه های خرانق یکی دوتا نیستند و هر یک ارزش زیادی برای این مرز و بوم دارند. این دیدنی ها عبارتند از:
۱- قلعه خرانق
قلعه خرانق یادگاری از دورانهای تاریخی پس از اسلام می باشد که ۱/۱ هکتار وسعت دارد و به عنوان یکی از بزرگترین قلعههای مسکونی روستایی استان یزد به شمار می رود. قدمت برج و باروی آن به زمان ساسانیان و چیزی در حدود ۱۸۰۰ سال پیش می رسد. وجود حصارها بر استحکام و امنیت این قلعه افزوده است و نشان از مقاومت این بنا برای حفظ موجودیت و اصالت خویش دارد. مسیرهای پیچ در پیچ و باریک ابزاری برای غافلگیر کردن دزدان و راهزنان بوده اند و یکی از آنها با عنوان کوچه گرگ شناخته می شود. برای مقابله با دزدان آنها را به این کوچه می کشاندند و سپس به آنها حمله می کردند.
در گذشته دور تا دور قلعه را خندق های عمیقی محاصره کرده بودند تا ساکنان از یورش دشمنان در امان بمانند. ۶ برج نگهبانی شامل یک برج در شمال و دومی در جنوب غربی قلعه و چهار برج دیگر هم در جبهه غربی به بدنه ی قلعه متصل هستند و چهار دروازه به نامهای دروازه بالا، پایین، رضا خان سرداری و خالو در اطراف آن قرار دارند.
۸۰ خانه در این قلعه تعبیه شده که بیشترشان دارای دو یا سه طبقه هستند و طراحی هریک متناسب با توانایی اقتصادی و موقعیت اجتماعی قلعه نشینان در نظر گرفته شده است. دیوارهای خشتی و گلی و سقف گنبدی و گهوارهای از تیرهایی از جنس حصیرهای الیافی، چوب و پوشال هنر دست سازندگان را به تصویر می کشند. مخلوط خاک و آهک برای مسطح نمودن کف اتاق ها، ملات کاهگل برای روکاری سطوح بیرونی ساختمان ها و گچ برای تزیین دیوار اتاق ها، تالارها و ایوان ها به کار رفته است.
بر خلاف خانه های معمولی اقلیم گرم و خشک، اکثر خانه ها به جز چند واحد، فاقد حیاط می باشند. از طبقه زیرین خانه ها برای نگهداری احشام و طیور مورد استفاده قرار می گرفت و بخش پایینی که در برخی موارد هم سطح معبر بیرونی است، در یا پنجره ای به بیرون قلعه ندارد و خانه را از نفوذ راهزنان حفظ می کند. ارتباط با خانه ها تنها از طریق معابر درون قلعه ممکن است. در برخی خانه ها از این فضا برای انبار کردن علوفه و غلات هم استفاده می شده است.
از ویژگی های مهم در ساخت قلعه خرانق می توان به بافت ساختمانی متراکم، معبر باریک و سرپوشیده، استفاده از مصالح بازدارنده تبادل گرما و به طور کلی سازگاری با شرایط محیطی اشاره کرد که اقلیم آن را تاحد زیادی تعدیل کرده اند. این قلعه روستایی در قرن چهارم هجری دومین منزلگاه کاروانیان مسیر یزد به خراسان بوده است و از تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۸۳ با شماره ی ثبت ۱۱۵۰۹ در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.
۲- حمام خرانق
حمام تاریخی خرانق بنایی مربوط به دوره ی قاجار می باشد که در کاروانسرا و در نزدیکی کشت زار واقع شده است. برای آنکه در این حمام به راحتی بتوان به آب قنات دسترسی پیدا کرد، آن را در سطحی پایین تر از قلعه و بالاتر از سطح متوسط روستا ساخته اند. همچنین با به کار گیری این روش هوشمندانه، فاضلاب حمام به زمین های اطراف قلعه هدایت می شود و گود ساختن آن از اتلاف گرما نیز جلوگیری می کند.
دیوارهای حمام از آجرهای بسیار ضخیم ساخته شده و پوشش سقف نیز از آجرهای آب انباری به صورت سقف های گنبدی می باشد. برای تامین نور حمام از روزنه های کوچک سقف تامین می شده است.
این حمام به دو بخش حمام کوچک و حمام بزرگ تقسیم می شود که هر دو دارای تمام اجزای حمام کامل ایرانی همچون ورودی، هشتی، سربینه، میاندر، بینه، خزینه، تون، گرمخانه و گلخن هستند. حمام کوچک مخصوص زنان بوده و حمام بزرگ از صبح تا شب در اختیار بانوان قرار داشته است و از شب تا صبح آقایان از آن استفاده می کردند. در اواخر دوره ی پهلوی با تعطیل شدن خزینه و کاشی شدن دیوارها و کف، مشخصات یک حمام نمره را به خود می گیرد تا اهالی از آن استفاده کنند.
آب حمام از آب قنات تامین می شود و دو ورودی آب دارد که یکی به سربینه ( رختکن ) و حوض آب سردی که در هشتی ورودی آن وجود دارد ختم می شود و دیگری به خزینه و تون سربینه ( آتشدان رختکن ) وارد میگردد. خروجیهای آب فاضلاب حمام به چاهی در بخشهای نظافت خانه می ریزد و آب نیز به آسیاب راه می یابد.
این اثر در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۳۸۹ با شماره ی ۸۵۵۲ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته است.
۳- کاروانسرای خرانق
در روستا ی خرانق کاروانسرایی وجود دارد که قدمت بنای اولیه ی آن به دوره ساسانی بر می گردد. این کاروانسرا پس از تخریب در اثر گذشت زمان به فرمان محمد ولى ميرزا فرزند فتحعلى شاه ساخته و مرمت شد و به کاروانسراى شاهزاده تبدیل گردید که امروزه به عنوان محلی برای اسکان مسافران از آن استفاده می شود.
کاروانسرای خرانق به شکل کاروانسراهای دشتی که عموما یک طبقه اند، ساخته شده است و سبک ساخت بنای فعلی را شاه عباسی می دانند. این کاروانسرا به شکل حیاط مرکزی می باشد و اتاق ها و صفه هایی با سقف های قوسی، دور تا دور آن قرار دارند.
چهار تیمچه ( کاروانسرای کوچک ) در آن وجود دارد که سه تای آنها دارای سقف و یکی بدون سقف می باشد. سقف اغلب صفه ها ( تالارها و فضاها ) نوک تیز و شیب دار و بام ها مسطح و کم شیب در نظر گرفته شده اند. سقف های فضاها و اتاق های بزرگ قوس شکل هستند در حالی که سقف تیمچه ها با آجر پوشیده شده است. یکی از نکات جالب این فضاها این است که اگردر وسط تیمچه پای خود را بر زمین بکوبید صدا تا چند لحظه در سقف گنبدی آن می پیچد.
آجر کاری، کاشی کاری، گچ بری و سنگ بری زینت بخش نمای بیرونی کاروانسرا می باشد و در قسمت دروازه ورودی، تاق نماها و ایوان ها هم به آجرکاری مزین شده اند. هر گوشه از این کاروانسرا حکایت از تاریخ دارد و در تاریخ ۳ اسفند ۱۳۷۷ با شماره ی ثبت ۲۲۳۸ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
۴- پل خرانق
ذهنیت همگان از ساخت پل این است که باید برای عبور و مرور فرد یا احشام ایجاد شده باشد اما این بار این تصور را باید فراموش کنید چرا که در روستای خرانق پلی وجود دارد که هدف از ساخت آن در ده قرن پیش، تنها انتقال آب از یک ساحل به ساحل دیگر رودخانه ی دوکالی است. مسیلی بزرگ و عمیق به شکل رودخانه ای فصلی که از پیرامون روستا و دامنه ارتفاعات به سمت کویر در انجیر تا فاصله ۲۲ کیلومتر جریان می یابد. از دلایل احداث این پل این است که مظهر قنات خرانق در یک ساحل رودخانه و مزارع و باغات در ساحل دیگر قرار دارند و آب عنصری ضروری برای ادامه حیات روستا به شمار می رود.
یک پایه سنگی از ساروج در امتداد پل دیده می شود که احتمال بند یا سیل شکن بودن پل را نیز در ذهن ایجاد می کند و دهانه های آن با سنگ و گچ تاق زده شده است. بد نیست بداند که ساروج از ابتکارات معماران ایرانی در دوران بسیار کهن به شمار می رود و برای ساختن آن از ترکیب خاک رس و آهک و ورز دادن آنها به مدت دو روز و سپس اضافه کردن خاکستر کورههای حمام و مقداری مواد الیافی لوئی (تخم و پرزهای نوعی نی است) تهیه می شود.
این پل با نام پل آبراه نیز شناخته می شود و عنوان قدیمی ترین پل انتقال آب در استان یزد را به خود اختصاص داده است. سبک به کار رفته در ساخت آن ترکیبی از ساسانی و رومی است و طول آن ۴۰ متر و ارتفاعش ۷/۵ متر و سطح بالای آن ۱/۵ متر می باشد.
برخی اسناد حکایت از ساخت این پل در زمان اشکانیان دارد. آنگونه که در تاریخ آمده است، یک سیل ویرانگر طاقهای دهانهها و نیز بخش عمدهای از سیل بند این سازه ی آبی را تخریب کرد و در دوره های بعد یک سیستم انتقال آب جدید به آن اضافه شد تا کمی مهندسی تر از قبل کار خود را انجام دهد. امروز دیگر آبی در رودخانه جریان نمی یابد اما این پل استوار ایستاده و به محلی برای گذر مردم تبدیل شده است.
۵- مسجد جامع و حسینیه خرانق
در مرکز قلعه ی خرانق مسجدی وجود دارد که قدمت آن به قرن هشتم تا دهم هجری قمری می رسد. این مسجد دارای یک گرمخانه با پوشش طاق و تویزه، نیم طبقه در دو سوی محراب و فضای بازی جهت استفاده در تابستان می باشد و در کنار آن یک حسینیه نیز واقع شده است. قدمت حسینیه از مسجد کمتر می باشد و وجود شیب طبیعی زمین در این قسمت باعث شده تا حسینیه در سطحی پایین تر از مسجد قرار گیرد.
خشت و گل مهم ترین مصالح به کار رفته در ساخت مسجد جامع و حسینیه خرانق هستند و در بعضی از قسمت های نمای حسینیه و مناره ی آن ، آجر نیز به کار رفته است. این اثر در تاریخ ۱۸ آبان ۱۳۷۸ با شماره ی ثبت ۲۴۴۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به شمار می رود.
۶- منارجنبان خرانق
با شنیدن نام منارجنبان تصویری از اصفهان در ذهن همگان نقش می بندد اما بهتر است بدانید این سازه تنها مناره ای نیست که در ایران تکان می خورد و می جنبد. خرانق نیزیک منار جنبان دارد که حرکت آن به وضوح دیده می شود و از منارجنبان اصفهان کهن تر است.
منارجنبان خرانق که با شماره ۲۴۴۰ در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد، مناره ای است که قدمت بنای اولیه ی آن به دوران ساسانیان می رسد و با ارتفاع ۱۵ متر از بام مسجد، از مرتفعترین بناهای منطقه به شمار می رود. این منارجنبان ۳ طبقه و دو راه پله ی حلزونی برای رفت و برگشت دارد و به عنوان برج دیدهبانی و فانوسخانه کاربرد داشته است. پلکان های داخلی در قسمت پایین ۶۰ تا ۷۰ سانتی متر و در قسمت بالا ۴۰ تا ۵۰ سانتی متر عرض دارند. ساختاری چوبی در بالای آن قرار داشته که اهالی پس از کج شدن آن بر اثر زلزله و وزش باد آن را بریده و پایین آورده اند.
۷- مزار بابا خادم
مزار بابا خادم یکی از بناهای مذهبی در روستای خرانق است که محل دفن یکی از خادمین امام رضا (ع) می باشد که در طی مسیر این امام بیمار شد و درگذشت و در ميان کشتزارهاى خرانق به خاک سپرده شد. بر مزار وی، بنايى گنبدوار و ساده ساخته شده که در سال ۱۳۹۰ مورد بازسازی قرار گرفته است.
۸- بقعه مشهدک
این بقعه به این دلیل در پشت کاروانسرای خرانق بنا شده که آن را محل اقامت امام رضا (ع) حین سفر از مدینه تا مرو می دانند. بناى مشهدک که با عنوان قدمگاه نیز شهرت دارد، در نزدیکی گورستان روستا واقع و از خشت و گل ساخته شده است. در آن سنگ نبشتهاى بر ديوار دیده می شود که تاریخ ۵۹۵ هجرى قمری را نشان می دهد و بنا بر اعتقاد مردم حکايت از عبور حضرت رضا (ع) از اين روستا دارد.
۹- آینه های خرانق نما
در میان جاذبه های تاریخی ردپایی از یک اثر جدید نیز وجود دارد. آینه های خرانق که توسط امیر حاجبی برای افزودن به جاذبه های خرانق طراحی و اجرا شده اند. ۹ آینه در این قسمت وجود دارند که قطر بزرگترین آینه دو متر و کوچکترین آنها چهل سانتیمتر می باشد و امروزه با وجود حفاظت از آنها با شیشه های سکوریت دو تا از آنها شکسته است.
۱۰- منطقه حفاظت شده دره انجیر
روستای خرانق در قسمتی از منطقه حفاظت شده دره انجیر قرار دارد که به عنوان محل عبور و مهاجرت یوزپلنگ آسیایی از اهمیت بسیاری برخوردار می باشد. این منطقه ۱۷۵۲۲۷ هکتار وسعت دارد و از نواحی کوهستانی، تپه ماهوری و دشتی تشکیل شده است. گونه های گیاهی و جانوری متفاوتی در این منطقه زندگی می کنند و جاذبه های زیادی را برای گردشگران ایجاد کرده است.
۱۱- کوهستان
اشتباه نکنید. ما در استان یزد هستیم اما در یکی از مناطق متفاوت آن قرار داریم پس دیدن کوه ها در این منطقه نباید عجیب به نظر برسد. بلندترين نقطه آن، كوه خونزا،به ارتفاع ۳۱۸۵ متر می باشد و دیگر قله های معروف آن كوه اشترى، خوانزا، بندر، بزكوه، چك چك و هامانه هستند که می توانند مقصد خوبی برای کوهنوردان باشند.
۱۲- شترگلو
در کنار پل خرانق بقایایی از یک شترگلو یا سیفونی از جنس سنگ و ساروج دیده می شود که ۳۰ متر طول دارد و بستر مسیر آن نیز با سفال های پخته لوله گذاری شده است تا آب را از خود عبور دهد. شترگلوها مجموعه ای از سازه های منحصر به فرد برای انتقال آب می باشند که در طی سالیان دراز در دوران های گذشته، وظیفه آب رسانی به اراضی کشاورزی را انجام می دادند.
۱۳- بوکن ها
در حاشیه ی رودخانه و در نزدیکی پل با کمی دقت متوجه تعدادی حفره عمیق که به صورت غارهایی در خاک سفت هستند می شوید. به این حفره ها دگ یا دق یا بوکن می گویند که به صورت دست کند ساخته شده اند. بوکن ها در مسیر کاروانسرای قدیمی قرار داشته اند و به عنوان سرپناه مورد استفاده ی مسافران و زائران قرار می گرفتند. آنچه در ساخت این بوکن ها به کار رفته تنها خاک است و مصالح دیگری در آن مشاهده نمی شود.
۱۴- مسجد بیت المقدس
مسجد دیگری در داخل قلعه ( بخش قدیمی روستا ) قرار دارد که بنا بر گفته ی بومیان امام رضا (ع) در آن نماز خوانده است. در گذشته این بنا به صورت مخروبه ای در آمد اما در ۴۰ سال پیش به همت اهالی بازسازی گردید و تنها اثر تاریخی آن سنگی است که در جای محراب قرار داده شد.
۱۵- مسجد سرچشمه
مسجد سرچشمه از مساجد خارج از قلعه ( بخش قدیمی روستا ) می باشد که اهالی روستا قدمت آن را ۱۲۰ سال می دانند. این مسجد در حاشیه مظهر قنات و در مقابل قلعه قرار دارد و از آن برای اقامه نماز استفاده می شود. یکی از اثرات مهم این مسجد، سنگ قبر ابوبکر بن محمود، متوفی به سال ۷۷۷ هجری قمری است که بعد از انتقال از قبرستان قدیمی در ایوان مقابل مسجد نصب گردیده است.
۱۶- آسیاب های آبی
دو آسیاب آبی قدیمی در روستا وجود دارد که یکی در داخل قلعه و یکی هم در بیرون قلعه دیده می شود. قدمت آنها به ۱۴۰ سال می رسد و از بناهای مهم روستا به شمار می روند. این آسیاب ها در قلب زمین ساخته شده اند و محل باراندازی و آردسازی آن، پایین تر از سطح زمین واقع گردیده است. برای رسیدن به این مکان ها باید از معبرهای پله دار به سمت پایین بروید. نام این آسیاب ها را بر حسب جهت جریان آب قنات، بالا دست و پایین دست گذاشته اند.
۱۷- آب انبار
از دیگر دیدنی های خرانق آب انباری می باشد که به سبک آب انبارهای صحرایی تک بادگیر ساخته شده و نزولات جوی، آب آن را تامین می کرده است. یک گنبد آجری ساده با دهانه ورودی مسقف در آن دیده می شود و کتبیه سر در آن تاریخ ۱۳۱۸ هجری قمری را نمایش می دهد.
۱۸- گورستان قدیم
محوطه ای به نام مزار قدیم در حاشیه جنوب غربی روستا قرار دارد که به دلیل ارزش تاریخی، توسعه روستا را در آن جهت با محدودیت هایی مواجه کرده است. در کنار این قبرستان متروک غسالخانه ای از خشت و گل با اتاق هایی گنبدی نیز وجود دارد که امروزه تنها به عنوان طویله یا انبار علوفه از آن استفاده می گردد.
فضاهای خاصی به نام پرده یا زردو نیز در پیرامون آن وجود داشته که تنها خرابه هایی از آنها بر جای مانده است. این بناها محلی برای دفن موقت متوفیانی بوده که قصد داشتند آنها را به عتبات عالیات منتقل کنند و در آنجا به خاک بسپارند.
۱۹- قریه شمس آباد
خرابه هایی از یک روستای متروکه و قدیمی به نام شمس آباد در کنار روستای خرانق وجود دارد که بناهای سنگی و گچی قدیمی به سبک معماری ساسانی در آن به چشم می خورند در این متروکه، بر بالای یک تپه ، ویرانه هایی وجود دارند که احتمال می رود مربوط به بنای آتشکده ی معروف یزدان باشند.
۲۰- خرابه های کبرها
چهار دیواری هایی با سقف های ویران در حد فاصل روستای خرانق و قریه شمس آباد دیده می شوند که از آنها به عنوان خرابه کبر ها یاد می گردد. این ها بناهایی مهم و منحصر به فرد هستند که پس ازگذر سال ها در گوشه ای دنج آرمیده اند و مصالح به کار رفته در آنها و طرح مربعی آنها نشان از سبک معماری دوران ساسانیان دارد.
۲۱- آبشار ساعتی
یکی از دیدنی های طبیعی این روستا آبشاری است که در نزدیکی آن قرار دارد و در فصول پر بارش رخ می نمایاند. این آبشار به نام آبشار ساعتی شهرت پیدا کرده است و رفتن به آن می تواند بخشی از برنامه ی سفر شما به خرانق باشد.
![]()
تفریحات:
قدم زدن در میان کوچه هایی که روزگارانی محل زندگی و عبور و مرور اهالی روستا بوده است می تواند یکی از جذاب ترین قسمت های سفر شما به خرانق باشد.
در تمام مدت سفر خود می توانید به سراغ دیدنی های خرانق بروید و غرق در تماشای آنها شوید.
حاشیه ی کشت زارهای روستا بهترین مکان برای گشت و گذار و دیدن جلوه های زندگی روستایی است. تلاش مردمان در این کشت زارها به بار می نشیند و رزق و روزی آنها تامین می گردد.
ثبت تصویر از این روستا و جلوه های متفاوتش بخشی دیگر از فعالیت هایی است که می توانید به آن مشغول شوید و یادگاری های خوبی را برای خود خلق نمایید. برای ثبت تصاویر متفاوت می توانید به سراغ آینه های خرانق بروید و یک عکاسی متفاوت را تجربه کنید.
آسمان صاف، تاریک و بدون گرد و غبار خرانق یکی از ویژگی های مهم آن است که سالانه ستاره شناسان و علاقه مندان زیادی را به این روستا می کشاند.
بالا رفتن از کوه های اطراف روستای خرانق کوهنوردان را به تجربه ی یک کوهنوردی متفاوت دعوت می کند.
ویژگی های کلی و مردم شناسی روستا:
۱۴۵ خانوار و ۵۳۰ نفر در بخش جدید این روستا ساکن هستند که شغل اصلی آنها کشاورزی یا باغداری و کشت گندم، هویج، پنبه و خربزه است. در کنار این فعالیت به دامداری در مقیاس کوچک نیز اشتغال دارند و زنان نیز به قالیبافی می پردازند. روستاییان در فصولی از سال مجبور می شوند به امور ساختمانی یا سایر مشاغل در شهرهای دیگر و در کارخانه ها و کارگاه ها بپردازند و در آمد داشته باشند.
خرانق از لحاظ اقتصادی اهمیت بسیار زیادی دارد و به سبب وجود معاون سنگ آهن چادرملو، اورانیم، ساغند، باریت، روی و گرانیت یکی از مراکز اقتصادی مهم کشور محسوب می شود.
حمام، نانوایی، آب لوله کشی، برق، دو مدرسه ابتدایی و دو مدرسه راهنمایی و یک کتابخانه عمومی از امکانات این روستا هستند که مورد استفاده ی ساکنان روستاهای همجوار نیز قرار می گیرند. هر چقدر که این روستا غنی از تاریخ است اما از لحاظ کمیت سفره آب زیرزمینی منطقه ای بسیار فقیر محسوب می شود و اراضی پیرامون آن به شدت در معرض فرسایش، تخریب و نفوذ شوری قرار دارند تا جایی که لایه های گچ و نمک درصد بزرگی از سطح منطقه را پوشانده اند.
سوغات سفر:
شاید این روستا کوچک به نظر برسد اما در سفر به آن سوغاتی های خوشزه ای همچون پسته و زردک ( نوعی هویج ) انتظار شما را می کشند. همچنین دستبافته های زنان روستا نیز می تواند ره آورد سفر شما به خرانق باشند.
پوشش گیاهی:
انجیر وحشی، درمنه، گون، رندک، بهوه شور، اشنان، آویشن، عجوه، اردلک، اسپند، سمیسک، بادام کوهی، بنه، قیچ، تاغ، گز، خارشتر،تلخه بیان، کلاه میرحسن و اسکنبیل از جمله گیاهانی است که در مناطق اطراف روستا و به طور کلی در منطقه ی حفاظت شده ی دره انجیر، رشد و نمو می کنند و ویژگی های طبیعی این دیار را نشان می دهند.
پوشش جانوری:
این منطقه به دلیل ویژگی های خاص طبیعی زیستگاه های امنی برای سه گونه ارزشمند یوزپلنگ، کل، بز، قوچ و میش به شمار می آید اما به طور کلی جانوران زیر در منطقه زندگی می کنند:
پستاندارن: یوزپلنگ، پلنگ، جبیر، قوچ و میش، کل و بز، کفتار، کاراکال، گربه وحشی، خرگوش، روباه معمولی و انواع جوندگان.
پرندگان: کبک، تیهو، باقرقره شکم سیاه، سنگ چشم خاکستری، چکاوک بیابانی، زاغ بور، دلیجه، دودوک و انواع مختلفی از پرندگان شکاری و گنجشک سانان
خزندگان و دوزیستان: لاک پشت مهمیزدار، بزمجه بیابانی، سوسمار خاردم ایرانی و آگامای چابک
آب و هوا:
درست است که خرانق در استان یزد و در اقلیمی کویری قرار دارد اما وجود کوهستان هایی در اطراف آن میانگین دمای سالیانه ۱۵/۵ درجه سانتی گراد و میانگین بارندگی سالیانه ۷۵ میلی متر را برای آن به ارمغان آورده و به طور کلی موجب ایجاد منطقه ای با آب و هوای فراخشک معتدل شده است. این روستا در سردترین شبها، دمایی برابر ۱۲ درجه زیر صفر و در گرم ترین روزهای سال ۴۲ درجه بالای صفر را تجربه می کند. این روستا را می توان یکی از ییلاقات نیز برشمرد چرا که در تابستان هوای خنک تری نسبت به سایر مناطق استان دارد.
اقامت:
کاروانسرای تاریخی خرانق مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته و می تواند اقامتی رویایی در قلب تاریخ را برایتان رقم بزند. اگر دوست داشتید و شرایط مناسب بود، می توانید کمپینگ را در این منطقه تجربه کنید. برای تجربه ی یک کمپینگ خوب به شما مطالعه ی مطالب زیر را پیشنهاد می کنیم:
بهترین فصل سفر:
در همه ی فصول سال می توانید به خرانق سفر کنید و از جلوه های طبیعت لذت ببرید.
بهار و تابستان : در فصول گرم سال آب و هوای خرانق نسبت به سایر مراکز استان خنک تر است و اعتدال خاصی دارد.
پاییز و زمستان: در فصول سرد کاهش دمای زیادی در منطقه رخ می دهد اما قابل سکونت است به شرط آنکه لباس گرم کافی به همراه داشته باشید.
راه دسترسی:
روستای خرانق در مرکز بخش خرانق در شهرستان اردکان و در ۸۵ کیلومتری شهر یزد واقع شده است . این روستا در منطق شمالی یزد قرار دارد و برای رفتن به آن باد راهی شرستان اردکان شوید. با ورود به جاده اردکان - طبس و طی کردن ۵۰ کیلومتر به این روستای تاریخی می رسید.
روستای خرانق یزد , خرانق یزد , روستای خرانق , روستای یزد , بلیت , ایرانگردی , گردشگری , سفر , یزد , رضا نورمحمدی , عطیه مومنی
![]()
یکی از دره های زیبای استان لرستان که جایگاه بلدترین پل معلق خاورمیانه هم هست، دره خزینه نام دارد.
یکی از استان های کشورمان که مناظر طبیعی و بکر و مجموعه ای از صدها گنجینه ی تاریخی را در خود جای داده است استان لرستان است. لرستان استانی کوهستانی است که در غرب ایران واقع شده و کوه های مخملی، آبشارهای متعدد، تنگه های متعدد و جنگل های بلوطش باعث شهرت آن شده است و یکی از فوق العاده ترین مقاصد گردشگری برای توریست های داخلی و هم خارجی است. علیرغم پتانسیل بالایی که این استان در جذب گردشگر دارد اما به خاطر تبلیغات کم آنقدر که باید موفق نشده تا گردشگران را به خود جذب کند و به جایگاه واقعی اش برسد. قدمت این استان به ۴۰ هزار سال پیش برمی گردد و طبیعی است که جذابیت های دیدنی زیادی را در خود جای داده باشد اما نمی خواهیم درباره ی یکی از جاذبه های تاریخی آن صحبت کنیم بلکه یکی از شگفتی های طبیعی آن را به شما معرفی می کنیم جایی به نام دره خزینه پلدختر که در شهر پلدختر قرار گرفته و به خاطر طبیعت باور نکردنی اش مشهور است.
یکی از دره های زیبای استان لرستان که جایگاه بلدترین پل معلق خاورمیانه هم هست، دره خزینه پلدختر نام دارد که در شهر پلدختر این استان قرار گرفته است. این دره ی حیرت آور بر اثر فرسایش آن هم در طی سالیان طولانی به وجود آمده است و به خاطر شباهت عجیب و بسیار زیادی که به دره شگفت انگیز گرند کانیون در آمریکا دارد به گرند کانیون ایران ملقب شده است و جالب این که رودخانه ی کرخه هم از همین دره می گذرد و چشم انداز آن را چندین برابر می کند.
![]()
یکی از دیدنی ترین بخش های دره خزینه پلدختر پل معلق آن است که بلندترین پل معلق نه تنها در ایران بلکه در خاورمیانه است، این پل طولی برابر ۱۱۲ متر و ارتفاعی ۸۵ متری دارد و پل معلق مشگین شهر با اختلاف ۵ متر، دومین پل مرتفع معلق ایران محسوب می شود. پل معلق درست بر روی دره قرار گرفته است و آب رود کرخه از زیر آن می گذرد. ایستادن روی این پل حس ایستادن بر بام بلندترین آسمانخراش دنیا را دارد جایی که در زیر پایتان دره است آبی که از میان دره می گذرد… با وجود این همه ارتفاع باز هم در لحظاتی صدای رد شدن آب کاملا مشهود است و لذت فراوانی دارد، ایستادن بر بالای این پل واقعا هیجان انگیز و ماجراجویانه است.
یکی دیگر از کارهای هیجان انگیزی که در بازدید از این منطقه ی چشم نواز می توانید بکنید، کوهنوردی است، به خاطر ارتفاعات و پستی و بلندی هایی که در اثر فرسایش در صخره های این منطقه به وجود آمده است فرصت عالی ای برای کوهنوردی در دل یکی از زیباترین طبیعت های ایران رقم خورده است.
همان طور که در بالا هم گفتیم این دره به خاطر شباهت زیادی که به گرند کانیون در آمریکا دارد به گرند کانیون ایران معروف شده است اما این شباهت در قسمتی از دره آن قدر شدت گرفته است که حتی ممکن است در تصاویر تشخیص بین این دو کار سختی باشد، همین موضوع باعث جلب توجه همگان شده است. به این قسمت از دره خزینه پلدختر پیچ نعل اسبی می گویند که در آن صخره در وسط منطقه قرار دارد و دور تا دور آن را آب فرا گرفته است.![]()
کی به دره خزینه پلدختر برویم؟
از آن جا که آب و هوای لرستان آب و هوایی کوهستانی است و این دره هم در منطقه ای آفتابگیر واقع شده است بهترین زمان بازدید از آن فصل بهار و پاییز است.
استان لرستان درغرب ایران مساحتی حدود ۲۸۲۹۴ کیلومتر مربع دارد و طبق سرشماری یک میلیون و هفتصد پنجاه و سه هزار نفر ار در خود جا داده است. همان طور که در بالا هم به آن اشاره شد این استان به خاطر تبلیغات کم چندان توسط گردشگران شناخته شده نیست که این موضوع یک بعد مثبت و منفی دارد بعد مثبت آن این است که جاذبه های آن به نسبت دیگر شرهای ایران بهتر باقی مانده اند و همچنان بکر و دست نخورده هستند اما بعد منفی آن کاهش درآمدهای اقتصادی از طریق جذب گردشگر است البته در این چند سال اقدام های مختلفی مثل ساخت هتل های جدید و بیشتر کردن امکانات گردشگری شده است که همه ی این ها به نزدیک تر شدن این استان به جایگاه اصلی اش مفید است.
تاریخچه ی این منطقه از ایران باعث شده تا به عنوان یکی از قدیمی ترین سکونت گاه های انسانی شناخته شود و پیدا شدن کتیبه ها، سنگ نوشته ها و ظرف و ظروف سفالین و انجام تحقیقات و رمز گشایی آن ها باعث شده تا باستان شناسان به این حقیقت برسند. این استان با استان های همدان،کرمانشاه، ایلام، خوزستان، چهار محال و بختیاری، اصفهان و مرکزی همسایه است و گرچه از راه های مختلفی می توانید به آن جا سفر کنید اما به خاطر طبیعت زیبایی که در این منطقه و شهرهای اطراف آن وجود دارد بهتر است که از طریق وسیله نقلیه ی خودتان اقدام کنید. در ارتفاعات این استان هوا همیشه خنک است و بهتر است در صورت اقدام به سفر حتی در فصل تابستان لباس گرم و تجهیزات مورد نیاز را به همراه خود ببرید. همانطور که در بالا هم گفته شد این استان دیدنی های زیادی را در خود جای داده است که از بین آن ها می توان به قلعه فلک الافلاک، آبشار نوژیان، دریاچه گهر، غار کلماکره، آبشار و باتلاق های بیشه و… اشاره کرد.
دره خزینه , دره خزینه پلدختر , خزینه پلدختر , رضا نورمحمدی , عطیه مومنی , بلیت , ایرانگردی , گردشگری , دره پلدختر , پلدختر
دشت لار با انواع گل های رنگارنگ و چشمه های پرآب، محلی مناسب برای تفریح، گردش و عکس انداختن در دامان طبیعت است. در فصل بهار با رویش گل های شقایق این محل تبدیل به جلوه ای از بهشت می شود. برای آشنایی با پارک ملی لار الی گشت را همراهی کنید.
دشت لار بزرگ ترین دره ایران است و در مسیر جاده هراز در ۷۰ کیلومتری شرق تهران قرار دارد. این دشت، آب و هوای متغیری دارد و در جای جای آن چشمه های مختلفی دیده می شود پس تعجب برانگیز نیست که به آن سرزمین هزار چشمه می گویند. اینجا منطقه ای دنج است که در دره ای در حاشیه جنوب غربی تا شمال شرقی کوه دماوند ایجاد شده است. از مهمترین مراکز تفریحی این پارک دریاچه ۲۰ کیلومتری لار است. به این پارک زیبا که بروید می توانید در مسیرهای مختلف آن راهپیمایی کنید و اگر مجوز داشته باشید در دریاچه اش به شنا و یا ماهیگیری مشغول شوید. این پارک که حدود ۳۰ هزار هکتار است در سال ۱۳۵۴ تبدیل به پارک ملی شد و در محدوده اش هیچ منطقه مسکونی دائمی وجود ندارد اما عشایری هستند که ییلاق خود را در این محل می گذرانند.
![]()
شرایط اقلیمی پارک ملی لار چگونه است؟
این پارک از دو اقلیم ارتفاعات فوقانی و مرطوب و سرد تشکیل شده که این باعث شده که بارش برف زیادی داشته باشد و از آنجایی که در این محل گونه های گیاهی و جانوری متنوعی زندگی می کنند تحت حفاظت قرار گرفته است. چیزی که باعث اهمیت بسیار این پارک شده وجود ماهی قزل آلای خال قرمز است که از گونه های آبی نادر جهان است. در دو طرف این دره رودخانه ها و چشمه های پر آبی هست که زیبایی و جذابیت پارک را بیشتر کرده است.
![]()
گونه های جانوری و گیاهی پارک ملی لار
آب و هوای مناسب، رودخانه های فراوان و پرآب و گیاهان انبوه باعث شده که این محل تنوع جانوری فراوانی داشته باشد. به طور کلی ۱۰۰ گونه مختلف پرندگان شامل فلامینگو، دلیجه، کبک، سارگپه، عقاب، درنا، کبک دری در این پارک زندگی می کنند و از پرندگان منحصربفرد آن عقاب طلایی است که تنها در این منطقه ایران پیدا می شود.![]()
پارک زیبای لار
پستاندارانی که در این منطقه زندگی می کنند شامل خرگوش، خرس قهوه ای، گرگ، گراز،کل و بز، قوچ، سمور، میش البرز مرکزی، پلنگ، روباه و گربه وحشی و… می باشند. این پارک زیستگاه امن و مناسبی را برای پرورش پستاندران مثل کل و بز فراهم آورده است. خزندگانی که در این پارک زندگی می کنند شامل مار، مارمولک، قورباغه، افعی، افعی دماوندی، افعی البرزی، بزمجه، لاک پشت می باشند. پوشش گیاهی متنوع این پارک جذابیت خاصی به آن داده است به طوری که در مجموع حدود ۴۰۰ گونه گیاهی در آن شناسایی شده که شامل گون و خرگوشک و آویشن و شنگ، لواش، سیرک، پیازک، قارچ وحشی، کاسنی و … می باشند.
رودخانه های زیادی مثل رود الرم، رود ورا رود، چهل بره، آب سیاه چال در این پارک جریان دارند که آب همه آن ها به سد لار می ریزد و بخشی از آب مخزن آن مورد استفاده مردم تهران قرا می گیرد.
دشت لار , لار هراز , جاده هراز , رضا نورمحمدی , عطیه مومنی , ایرانگردی , گردشگری , سفر
آبشار دربند صحنه در موقعیت جغرافیایی E474207 N342940 در استان کرمانشاه واقع است. دربند صحنه در قسمت شمالی شهر صحنه قرار دارد که یکی از مناطق خوش آب و هوا این شهر به لحاظ توسعه گردشگری و پتانسیل خوب توریست می باشد . نظر به وجود آبشارهای زیبا ، خروشان و همچنین ایجاد مراکز اقامتی و رفاهی در این محوطه مسافران و گردشگران زیادی از شهرهای حومه و سایر استان ها به این مکان مراجعه می نمایند.
سراب صحنه در شمال شهر صحنه و در محلي به نام دربند واقع شده كه مزارع صحنه را آبياري مي كند.در كنار اين سراب آبشاري زيبا وجود دارد كه آب آن با فشار زياد از شكاف كوهي بيرون مي ريزد.اين آبشار در فصل بهار از مكانهاي ديدني و زيباي صحنه محسوب مي شود اما در هر فصل ديگري نيز جلوه اي خاص دارد. سراب دربند صحنه از چهار چشمه اصلي سرچشمه گرفته و باعث تشكيل آبشاري شده كه آب آن از شمال به جنوب جريان دارد.
دربند صحنه دره ای بسیار زیبا با انواع درخت های وحشی و باغ میوه وجود دارد که در تاریخ باستان ایران احتمالاً زیستگاه و تفرجگاه بسیاری از شاهان دوره های مختلف بوده است .
در سرچشمه های اصلی این دره در زمان های نه چندان دور آبشار کوچک دیگری وجود داشته است که در حال حاضر به نام آبشار خُشکه معروف است .
پایین تر از این آبشار خشک شده سرچشمه های آب دربند به نام چهارچشمه ( چوار کینی ) وجود دارد که قسمت شمالی دربند است و خود به تنهایی از مکان های زیبا و دیدنی دربند است نیمی از همین آب جهت استفاده مردم شهر که در قسمت شمالی شهر صحنه اسکان دارند مورد استفاده قرار می گیرد
آب های چهار چشمه بعد از طی 500 متر به بلندی پشت آبشار اصلی رسیده و در آنجا آبشاری بسیار زیبا و دیدنی را به وجود آورده و سپس در مسیر خود بسیاری از درختان خودرو از قبیل گردو و انجیر ف گلابی و سُماق و سنجد را آبیاری نموده و مناظری بسیار زیبا و دلنشین را به وجود آورده است که در حال حاضر با امکاناتی که در آن بوجود آورده اند در فصل گرما پذیرای مهمان از استان و کشور می باشد .
سراب صحنه در شمال شهر صحنه و در محلي به نام دربند واقع شده كه مزارع صحنه را آبياري مي كند.
در كنار اين سراب آبشاري زيبا وجود دارد كه آب آن با فشار زياد از شكاف كوهي بيرون مي ريزد.
اين آبشار در فصل بهار از مكانهاي ديدني و زيباي صحنه محسوب مي شود اما در هر فصل ديگري نيز جلوه اي خاص دارد.
سراب دربند صحنه از چهار چشمه اصلي سرچشمه گرفته و باعث تشكيل آبشاري شده كه آب آن از شمال به جنوب جريان دارد.
دربند صحنه دره ای بسیار زیبا با انواع درخت های وحشی و باغ میوه وجود دارد که در تاریخ باستان ایران احتمالاً زیستگاه و تفرجگاه بسیاری از شاهان دوره های مختلف بوده است . در سرچشمه های اصلی این دره در زمان های نه چندان دور آبشار کوچک دیگری وجود داشته است که در حال حاضر به نام آبشار خُشکه معروف است . پایین تر از این آبشار خشک شده سرچشمه های آب دربند به نام چهارچشمه ( چوار کینی ) وجود دارد که قسمت شمالی دربند است و خود به تنهایی از مکان های زیبا و دیدنی دربند است نیمی از همین آب جهت استفاده مردم شهر که در قسمت شمالی شهر صحنه اسکان دارند مورد استفاده قرار می گیرد ، آب های چهار چشمه بعد از طی 500 متر به بلندی پشت آبشار اصلی رسیده و در آنجا آبشاری بسیار زیبا و دیدنی را به وجود آورده و سپس در مسیر خود بسیاری از درختان خودرو از قبیل گردو و انجیر ف گلابی و سُماق و سنجد را آبیاری نموده و مناظری بسیار زیبا و دلنشین را به وجود آورده است که در حال حاضر با امکاناتی که در آن بوجود آورده اند در فصل گرما پذیرای مهمان از استان و کشور می باشد .
آبشار دربند صحنه , دربند صحنه , آبشار صحنه , رضا نورمحمدی , عطیه مومنی , بلیت , تور , گردشگری , ایرانگردی , سفر , گردش
دریاچه چورت یا دریاچه میانشه در شمال شرقی استان مازندران و بخش چهاردانگه شهرستان ساری قرار دارد. دریاچه میانشه که دریاچه چورت هم نامیده میشود در فاصله ۱۰ کیلومتری روستای چورت حد فاصل ساری تا کیاسر در استان مازندران ایران قرار دارد.
دریاچه میانشه در ۳۵۰ کیلومتری تهران و در جنگلهای بکر چورت در بخش چهاردانگه شهرستان ساری واقع در ۸۰ کیلومتری جنوب ساری واقع است. وسعت این دریاچه حدود ۲٫۵ هکتار است. این دریاچه به دلیل نزدیکی به روستای چورت، دریاچه چورت هم نامیده میشود.
این دریاچه حدود دهه ۱۳۰۰ خورشیدی بر اثر زمینلرزه و رانش زمین و در پی آن بسته شدن مسیر آب چشمهای که در کنار دریاچه قرار دارد، بوجود آمدهاست. هنگام کاهش آب، پدیدار شدن باقیمانده درختهایی که در محل پیدایش دریاچه بودهاند منظره ویژهای را ایجاد میکند. این دریاچه در شکاف درهای با شیب زیاد قرار گرفته و دور تا دور دریاچه را پوششهای جنگلی بکر و درختان قدیمی در بر گرفتهاست. شکل هندسی دریاچه به شکل بیضی کشیده بوده و ژرفای آن با توجه به میزان بارشهای فصلی متغیر است. ماهیهای موجود در دریاچه توسط افراد محلی به دریاچه انداخته شدهاست.
وسعت این دریاچه حدود 2.5 هکتار است و محلی ها به آن، دریاچه میانشه هم می گویند اما به دلیل نزدیکی آن به روستای چورت به این نام خوانده می شود.
زمانی که آب دریاچه پایین می آید، باقیمانده درخت هایی که در محل پیدایش دریاچه بوده اند پدیدار می شود و منظره زیبایی را ایجاد می کند که شاید در کمتر نقطه ای از ایران دیده باشید. این دریاچه یکی از زیباترین جاذبه های تفریحی استان مازندران است که برای رسیدن به آن می توانید مسیر جنگلی را در پیش بگیرید و لذت پیاده روی در میان درختان انبوه را هم تجربه کنید. البته این مسیر مجهز به استراحتگاه و سرویس های بهداشتی است و همین از سختی پیاده روی هایتان کم خواهد کرد!
برای رسیدن به دریاچه چورت، باید مسیر ساری کیاسر را در پیش بگیرید. بعد از طی مسافتی در حدود 25 کیلومتر بعد از تابلوی روستای چورت وارد مسیر فرعی می شوید. 15کیلومتر جلوتر، در جاده آسفالته به روستای چورت خواهید رسید. پس از روستا چندین مسیر خاکی برای دسترسی به دریا وجود دارد. مسیر جاده خاکی به طول 10 کیلومتر به دریاچه چورت منتهی می شود. برای دسترسی می توانید از راهنمایان محلی هم کمک بگیرید.
این مکان در فاصله تقریبی 80 کیلومتری “چشمه های باداب سورت” ،فاصله تقریبی 50 کیلومتری “سد سلیمان تنگه” و فاصله تقریبی 120 کیلومتر از “دریاچه عباس آباد” واقع شده است. این اماکن نیز در سایت مکانبین ثبت شده است.
در شمال شرقی استان مازندران و بخش چهاردانگه شهرستان ساری قرار دارد. دریاچه میانشه که دریاچه چورت هم نامیده میشود در فاصله ۱۰ کیلومتری روستای چورت حد فاصل ساری تا کیاسر در استان مازندران ایران قرار دارد.
دریاچه میانشه در ۳۵۰ کیلومتری تهران و در جنگلهای بکر چورت در بخش چهاردانگه شهرستان ساری واقع در ۸۰ کیلومتری جنوب ساری واقع است. وسعت این دریاچه حدود ۲٫۵ هکتار است. این دریاچه به دلیل نزدیکی به روستای چورت، دریاچه چورت هم نامیده میشود.
این دریاچه حدود دهه ۱۳۰۰ خورشیدی بر اثر زمینلرزه و رانش زمین و در پی آن بسته شدن مسیر آب چشمهای که در کنار دریاچه قرار دارد، بوجود آمدهاست. هنگام کاهش آب، پدیدار شدن باقیمانده درختهایی که در محل پیدایش دریاچه بودهاند منظره ویژهای را ایجاد میکند. این دریاچه در شکاف درهای با شیب زیاد قرار گرفته و دور تا دور دریاچه را پوششهای جنگلی بکر و درختان قدیمی در بر گرفتهاست. شکل هندسی دریاچه به شکل بیضی کشیده بوده و ژرفای آن با توجه به میزان بارشهای فصلی متغیر است. ماهیهای موجود در دریاچه توسط افراد محلی به دریاچه انداخته شدهاست.
وسعت این دریاچه حدود 2.5 هکتار است و محلی ها به آن، دریاچه میانشه هم می گویند اما به دلیل نزدیکی آن به روستای چورت به این نام خوانده می شود.
زمانی که آب دریاچه پایین می آید، باقیمانده درخت هایی که در محل پیدایش دریاچه بوده اند پدیدار می شود و منظره زیبایی را ایجاد می کند که شاید در کمتر نقطه ای از ایران دیده باشید. این دریاچه یکی از زیباترین جاذبه های تفریحی استان مازندران است که برای رسیدن به آن می توانید مسیر جنگلی را در پیش بگیرید و لذت پیاده روی در میان درختان انبوه را هم تجربه کنید. البته این مسیر مجهز به استراحتگاه و سرویس های بهداشتی است و همین از سختی پیاده روی هایتان کم خواهد کرد!
برای رسیدن به دریاچه چورت، باید مسیر ساری کیاسر را در پیش بگیرید. بعد از طی مسافتی در حدود 25 کیلومتر بعد از تابلوی روستای چورت وارد مسیر فرعی می شوید. 15کیلومتر جلوتر، در جاده آسفالته به روستای چورت خواهید رسید. پس از روستا چندین مسیر خاکی برای دسترسی به دریا وجود دارد. مسیر جاده خاکی به طول 10 کیلومتر به دریاچه چورت منتهی می شود. برای دسترسی می توانید از راهنمایان محلی هم کمک بگیرید.
این مکان در فاصله تقریبی 80 کیلومتری “چشمه های باداب سورت” ،فاصله تقریبی 50 کیلومتری “سد سلیمان تنگه” و فاصله تقریبی 120 کیلومتر از “دریاچه عباس آباد” واقع شده است. این اماکن نیز در سایت مکانبین ثبت شده است.
دریاچه چورت , دریاچه میانشه , چورت ساری , میانشه ساری , رضا نورمحمدی , عطیه مومنی , گردشگری , تور , بلیت
بزرگترین و پرجمعیت روستای بخش مرکزی شهرستان محمود آباد است که سه کیلومتر با آن فاصله دارد . جمعیت روستا 2500 نفر متشکل از 675 خانوار ساکن است .پیشه ی مردم این روستا کشاورزی است .دریاچه زیبای آزادمون در حاشیه این روستا ، از مواهب زیبای طبیعی در این منطقه می باشد که گردشگران بسیاری را به سوی خود جذب می نماید. آزادمون زادگاه حجت الاسلام شیخ محمد تقی دشتی مفسر نهج البلاغه است . کانون فرهنگی و هنری ، مسجد صاحب الزمان ، مسجد امام حسین ، مسجد جامع ، فاطمیه ، مهد کودک و کتابخانه از امکانات عمومی این روستا می باشد . باغداری و کشت سبزیجات کسب درآمد این روستائیان است. گلزار شهدای روستای آزادمون که یازده شهید آرمیده درخاک دارد مهر تاییدی است بر روحیه ی حقیقت جویی و استقلال طلبی مردم این روستا است .
کویر مرنجاب در موقعیت جغرافیایی N5148 تا N5152 و E5140 تا E5157 در استان اصفهان واقع است. کویر مرنجاب در شمال شهرستان آران و بیدگل از توابع شهرستان کاشان در استان اصفهان قرار دارد. مرنجاب در اصل نام کاروانسرا و قناتی بوده است که در زمان شاه عباس صفوی بنا نهاده شد و پس از آن مناطق پیرامونی آن به کویر مرنجاب شهرت یافته است. در اصل منطقه مرنجاب جزیی از بیابان بند ریگ است و در شمال آن واقع شده است. این کویر از شمال به دریاچه نمک مسیله (آران و بیدگل) , از غرب به کویر مسیله و بیابان آب شیرین، از شرق به بیابان پشت ریگ و پارک ملی کویر و از جنوب به بیابان بندریگ و تپه های ماسه ای روان این بیابان و شهرستانهای آران و بیدگل و کاشان محدود می شود . ارتفاع متوسط کویر مرنجاب از سطح آبهای آزاد در حدود 850 متر می باشد . قسمت عمده این کویر پوشیده از تپه های شنی و ریگزار است . کویر مرنجاب از نظر پوشش گیاهی بسیار غنی است . عمده پوشش گیاهی منطقه شامل گیاهان شور پسند از جمله درختهای گز و تاق و بوته های قیچ است . پوشش جانوری منطقه به دلیل وجود آب و غذای فراوان بسیار غنی است . از جمله حیوانات موجود می توان به گرگ , شغال , کفتار , روباه شنی , گربه شنی , بزمجه , آفتاب پرست , انواع مارمولک , مار , عقرب , تیهو , عقاب , شاهین و ... اشاره کرد . در سال اخیر یک جفت پلنگ نیز در منطقه مرنجاب مشاهده شده است.
![]()
تاریخچه منطقه
جاده آران و بيدگل به مرنجاب و دستكن يكي از راههاي ارتباطي بوده كه اصفهان را به شهرهاي كاشان، يزد، مشهد و تهران متصل مي ساخته است. در زمان صفويه مسير اصفهان(پايتخت) و مشهد از اهميت خاصي برخوردار بوده است. مسير مرنجاب، اصفهان را از طريق كاشان به جاده سنگفرش اصفهان-مشهد متصل مي ساخته است. اين مسير از گرمسار به طرف پايين منحرف شده و تا سياهكوه ادامه مي يابد و به جاده دستكن متصل مي شود. دستكن در ادامه مسير مرنجاب، محل انشعاب جاده اي بوده كه كاشان را به گرمسار و ورامين مرتبط مي ساخته و شاخه اي به طرف اردستان و شاخه اي به جانب يزد ادامه مي يافته است. مجموعه اين مسيرها به عنوان جاده هاي فرعي براي اتصال به جاده ابريشم در بخشي كه دامغان را به ري متصل مي نموده، عمل مي كرده است.
وجه تسمیه
پس از ساخت کاروانسراها، تامین آب مورد نیاز آن از ملزومات بوده است. آب مرنجاب توسط یک قنات به طول 2500 متر از قسمت شمالی کاروانسرا و در زمینهای سست ماسه ای تامین گردیده است. کندن چاه های متعدد در این زمینهای ماسه ای به قدری مشقت بار بوده است که این منطقه به مرد رنج آب مشهور میگردد و در مرور زمان برای سادگی تلفذ به مرنجاب تغییر می یابد.
پوشش گیاهی
پوشش گیاهی مرنجاب عمدتا پوشیده از گیاهان شور پسند همچون گز، تاق، ارته، اسکنبیل، قیچ، دم گاوی و ... است که عموما توسط منابع طبیعی جهت جلوگیری از فرسایش خاک و مهار بیابان زایی احیا گردیده اند. در زمان صفویه این منطقه دارای پوشش گیاهی بسیار متراکم و غنی از جنگلهای تاق بوده است که عموما جهت مصارف خانگی و یا پختن کاشی و آجرهای مساجد و پلهای اصفهان قطع گردیده اند.
شکل شاخههای درخت "ارته" شکسته شکسته و مانند شاخ گوزن است و تا ۱/۵متر نیز قامت دارند اما درختان گز و تاغ که ظاهرا از یک جنسند دارای شاخههای مستقیم با دو جهت رشد مخالفند.درواقع رشد درخت "گز" عمودپیماست و تا هفت متر قد میکشد اما درخت "تاغ" روی زمین ولو میشود و دایرهوار در هر جهت رشد میکند.
پوشش جانوری
پوشش جانوری منطقه به دلیل وجود آب و غذای فراوان بسیار غنی است . از جمله این تنوع زیستی می توان به گرگ , شغال , کفتار , روباه شنی , گربه شنی , بزمجه , لاسرتا , انواع مارمولک های گکو و آگاما , انواع مار , عقرب سیاه و طلایی , تیهو , عقاب ,هوبره، شاهین و ... اشاره کرد .
حرکت در مسیر مرنجاب
برای دسترسی به مرنجاب مسیرهای متفاوتی وجود دارد که در طول این نوشتار به چند مورد اشاره خواهد شد.مسیر اصلی مرنجاب از شهرستان آران و بیدگل در 5 کیلومتری شمال کاشان آغاز میگردد. پس از طی مسافتی در حدود 5 کیلومتر در جاده آسفالته به سمت شمال به 3 راهی کارخانه فولاد کویر میرسیم. از اینجا مسیر خاکی و اصلی مرنجاب در جهت شمال شرقی آغاز میگردد.
![]()
خطب شکن
در میانه مسیر جاده خاکی ۴۵کیلومتری، به شیب تندی میرسیم که به آن " خطب شکن" میگویند.
"خطب" ، نام چوبکهای تعبیه شده در قسمت جلو و عقب جهاز شتر است که بار روی جهاز را هنگام جلو و عقب رانده شدن، مهار کند. درواقع عبارت "خطب شکن"از این موضوع ریشه گرفته که در مسیرهای شیب دار جاده خاکی منتهی به کاروانسرای مرنجاب،گهگاه بارشتر براثر سنگینی یا شیب جاده آنقدر به جلو و عقب رانده میشده که فشار ناشی از آن سبب شکستن خطب جهاز میگشته و به همین دلیل نیز به این بخش از مسیر شیب دار جاده،"خطب شکن" میگویند. پس از عبور از این شیب تند در قسمت جنوبی جنگلهای تاق و در سوی شمال دور نمای دریاچه نمک قابل رویت است.
چاه کنجه
پس از عبور از خطب شکن در سمت شرقی مسیر، نمکزاری قرار گرفته که به چاه کنجه معروف است. طول این کویر در حدود 4 کیلومتر و عرض آن در حدود 2 کیلومتر است. این کویر در چاله ای آبرفتی ما بین کویر مرنجاب و شهر آران واقع گردیده . در حاشیه کویر زمینهای پف کرده رسی به چشم می خورد . پس از خاکهای پف کرده نوار باریکی (حدودا 500 متر) از حوزه خیس دور کویر را فرا گرفته و پس از آن قشر نمکی نا منظمی به چشم می خورد .در این کویر پلتفرمهای نمکی دیده نمی شود. این کویر حوزه آبریز رودخانه مشخصی نیست و از چشمه ای که در قسمت جنوب شرقی آن واقع شده به نام "چاه کنجه" تغزیه می شود. در اطراف این کویر پوشش غنی از تاغزارها قرار گرفته که به زیباییهای آن افزوده است. در قسمت شمالی چاه کنجه چندین باغ با پوشش گیاهی انبوه وجود دارد.
![]()
دریاچه نمک
در ادامه مسیر مرنجاب پس از طی کردن مسافتی در حدود 35 کیلومتر از جاده خاکی به دو راهی دریاچه نمک میرسیم. این جاده برای عبور ایمن کامیون های معدن نمک که در قسمت غربی این نمکزار قرار گرفته احداث گردیده است. دریاچه نمک دارای فرمی شبیه به مثلت است که که راس آن به سمت شمال است. قاعده آن در حدود 65 کیلومتر و ارتفاع این مثلث 60 کیلومتر است.زمین این دریاچه پوشیده از رسوبات نمک است که بر اثر انباشته شدن سیلابها و ابهای سطحی در طول قرنها پدید آمده است . عمق نمک این دریاچه بین 5 تا 54 متر متغیر است که توسط لایه های خاک رس از یکدیگر جدا شده اند و بر روی حجم وسیعی از آبهای زیرزمینی شور شناور است. با هر بار بارش و تبخیر آب در این دریاچه , نمکهای موجود کرت بندی های زیبایی به شکل پلی گن تشکیل می دهند که دیدن مناظر آن خالی از لطف نیست .دریاچه نمک آران در اکثر ماه های سال خشک و پوشیده از نمک است . در ماه های بارندگی ارتفاع آب این دریاچه در بعضی از مناطق به 2 سانتی متر میرسد ولی پس از تابش خورشید به سرعت تبخیر می شود . رودهای مهمی که به این دریاچه وارد می شوند در سمت شمال و مغرب قرار دارند که عبارتند از: رود شور، رود کرج، جاجرود، حبله رود و قره سو.
زمینهای اطراف این دریاچه بشدت باتلاقی می باشند که وسعت باتلاقها در منطقه غرب دریاچه به مراتب وسیعتر از مناطق دیگر آن است . از جمله مناطق باتلاقی این دریاچه می توان به حوض قیلوقه در شرق و یا باتلاق دو کویری در منطقه جنوب شرقی دریاچه اشاره کرد . تا کنون از نمک موجود در اين عرصه بسيار گسترده برای مصارف صنعتي مورد استفاده قرار گرفته است. اين در حالي است که به استناد تحقيقات انجام گرفته در خصوص ترکيبات تشکيل دهنده نمکهاي درياچه ، موادي از قبيل سديم کلريد، سديم سولفات ، منيزيم کلريد و منيزيم سولفات از جمله بارزترين و مهمترين ترکيبات تشکيل دهنده اين منبع عظيم خدادادي به شمار مي آيد.منيزيم از نظر فراواني هشتتمين عنصر در قشر خارجي زمين به شمار مي آيد و اغلب اين فلز ، بصورت ترکيبهاي محلول در آب درياها و يا بصورت سنگ معدن منيزيم کلريد ، در طبيعت يافت مي شود . ميزان منيزيم استحصالي از آب دريا تنها 0/2تا 0/3 درصد مي باشد. نتايج حاصل از تحقيقات انجام گرفته پيرامون ترکيبات منيزيم درياچه نمک ، ميز ان منيزيم استحصالي را 35 تا 50 برابر منيزيم آب دريا ( يعني 10 تا 14/7 درصد ) نشان مي دهد.
بنابراين شورابه هاي درياچه نمک يکي ازغني ترين معادن و منابع عظيم توليد منيزيم به شمار مي آيد.
![]()
جزیره سرگردان
پس از ورود به دریاچه نمک، کوه کم ارتفاعی در دید شمال شرقی خودنمایی میکند که کاملا توسط قشر سفید نمک احاطه شده است.این جزیره که بلندترین نقطه آن در حدود 808 متر بالاتر از سطح دریای آزاد است از سنگهای متخلخل آتشفشانی تشکیل شده است و عاری از هرگونه پوشش گیاهی است . مناظر دریاچه نمک از فراز این جزیره آنچنان بدیع و زیباست که هر بیننده ای را مجذوب خود می نماید . اطلاق نام سرگردان به این خاطر است که وقتی از فاصله دور به این جزیره نگاه می کنید، دو انتهای جزیره در افق محو می شوند و منظره ای مانند کشتی سرگردانی در دریای بیکران کویر پدید می آورند .
محو شدن دو انتها به علت پدیده سراب و انعکاس نور و در نتیجه آن خطای دید است . پیشینیان معتقد بودند که این جزیره دایما در حال حرکت است و از جایی به جای دیگر نقل مکان می کند . لازم به ذکر است زمینهای اطراف این جزیره دارای رطوبت بالا و باتلاقی است. از این رو حرکت به سمت جزیره باید با رعایت نکات ایمنی همراه باشد.
کاروانسرای مرنجاب
درباره دلايل ساخت اين قلعه و كاروانسرا در كنار درياچه نمك، نقل است كه شاه عباس با وجود ايجاد كاروانسرا و قلعه هاي متعدد در سراسر كشور، در اين منطقه تأسيسات دفاعي تعبيه نكرده بود، چون تا آن زمان دشمنان به خاطر درياچه نمك و گستره كوير، از اين سوي به پايتخت هجوم نبرده بودند. حمله ازبكها و افغانها از طريق درياچه نمك به كاشان كه تا اصفهان پيش رفتند، شاه عباس را به صرافت انداخت تا در سال ١٠١٢ قمري سريعاً يك پايگاه نظامي در اين منطقه ايجاد كند و جلوي تهديدات را بگيرد. بالاي كاروانسرا به شكل سنگرهاي ديدباني است و ذكر شده است كه هميشه ٥٠٠ پاسدار مسلح در قلعه حضور داشتند و امنيت عبور كالا از چين به اروپا و بالعكس را در اين منطقه تأمين مي كردند.
در اطراف کاروانسرا حوضچه آبی به طول 50 متر و عرض 15 متر قرار دارد که توسط درختان بید و کوره گز محصور شده است. در ضلع شمالی حوضچه 2 تنور قدیمی برای پخت نان قرار گرفته و محوطه این آبگیر در سالهای اخیر برای رفاه حال مسافران جهت برپایی چادر، آجر فرش شده است.در سالهای اخیر اتاقهای کاروانسرای مرنجاب جهت اسکان مسافران مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین در درون کاروانسرا سفره خانه سنتی تعبیه گردیده است.
![]()
چاه دستکن (دست کند)
در فاصله 4 کیلومتری شرق کاروانسرا چاه آب شیرینی قرار دارد که به چاه دستکن شهرت دارد. وجود آب شیرین در این چاه بدلیل وجود فیلترهای عظیم ماسه ای است که شورابه های زیزمینی را تصفیه کرده و آب نسبتا گوارایی با درصد نمک پایین در دسترس قرار میدهد. نقل است که امام هشتم شیعیان (ع) در مسیر عبور از عراق به سمت مشهد در این مکان این چاه را حفر کرده است.
ریگ بلند
در ادامه مسیر پس از چاه دستکن به دو راهی دیگری میرسیم که مسیر شرقی به سمت ریگ بلند و مسیر شمال شرقی به سمت دریاچه نمک تغییر مسیر میدهد. اگر مسیر شرقی را ادامه دهید به تپه های ماسه ای بلندی میرسیم که ریگ بلند مشهورند. این منطقه آخرین منظقه قابل دسترس توسط تورهای گردشگری است و از این نقطه مسیر به سمت شرق ادامه مسیر با خودرو های دو دیفرانسیل پیشنهاد میگردد. بر فراز تپه های ریگ بلند مناظر دریاچه نمک و تپه های به هم تنیده ماسه ای قابل رویت است.
کوه کلنگ
چنانچه از نزدیکی کاروانسرا به سمت جنوب نگاه کنید کوهی را خواهید دید که توسط تپه های ماسه ای احاطه شده است که به کوه کلنگ شهرت دارد. فاصله این کوه تا کاروانسرا در حدود 5 کیلومتر است که می تواند مسیر یک پیاده روی دلپذیر و سبک را در میان ماسه ها فراهم کند. مناظر کویر از فراز این کوه بسیار زیبا است. همچنین به کسانی که به ماجراجویی و رانندگی در کویر علاقمندند این مسیر پیشنهاد میگردد.
![]()
پشت ریگ
در واقع پشت ریگ مکانی است که تپه های شنی بیابان بندریگ معروف به مرنجاب از سمت شرق پایان میگیرد. ریگ در گویش مردمان محلی به معنای مکانهای پوشیده از شن و رمل است و پشت ریگ به معنای مکانی در پشت تپه های ماسه ای است.این منطقه به دلیل دوری از مسیرهای اصلی، کمبود آب و خشکی خیلی مورد اقبال مردم محلی واقع نبوده است. به همین دلیل بیشتر مورد استفاده راهزنان قرار می گرفته که کاروانهای عبوری از مسیر مرنجاب به ورامین را از این منطقه مورد دستبرد قرار میدادند. از جمله مکانهای مورد استفاده راهزنان می توان به قلعه کرشاهی در شرق این منطقه اشاره کرد.
در قسمت مرکزی حد فاصل تپه های شنی و زمینهای قلیایی مناطق بکر و مناظر زیبای طبیعی کویر قابل مشاهده است.
ادامه مسیر مرنجاب به سمت شرق به محدوده پارک ملی کویر و محیط بانی سفید آب ختم میگردد که نیاز به اخذ مجوز از سازمان حفظت محیط زیست دارد که در نوشتاری مجزا به بررسی مناطق گردشگری آن خواهیم پرداخت.
![]()
سایر نقاط گردشگری منطقه:
چاه هندوانه
در 5 کیلومتری شمال آران و بیدگل قرار دارد. مزارع کشت هندوانه است که به صورت چاله های بزرگی در میان تپه های ماسی حفر گردیده است.
قلعه کرشاهی
این قلعه از خشت و گل ساخته شده است و هم اکنون از آثار بر جای مانده از زمان قاجار است. این قلعه یکی از قلعه های مهم سردار حسین کاشی یکی از راهزنان و یاغیان دوره رضا خان بوده و هنوز آثار گلوله های توپ در نبرد وی با نیروهای دولتی در این قلعه بر جای مانده است. پس از عبور از شهرستان ابوزیدآباد از مسیر کاشان، به روستایی به نام قاسم آباد خواهید رسید. پس از ورود به روستا و گذر از آن، راه خاکی به سمت شمال وجود دارد که پس از طی مسافت 30 کیلومتر به قلعه کرشاهی میرسد.
کوه یخاب
در شمال کاروانسرای کرشاهی و جنوب شرقی مرنجاب قرار دارد. ارتفاع کوه در حدود 1800 متر از سطح آب های آزاد است و صعود به آن می تواند یک برنامه مفرح ورزشی در سفر به مرنجاب باشد.
کمپ متین آباد
برای دسترسی به کمپ، در مسیر بزرگراه اصفهان پس از گذر از کاشان و در کیلومتر 40 با ورود به مسیر خروجی در خلاف مسیر ابیانه بسمت بادرود و با طی حداکثر 10 کیلومتر به کمپ می رسید. کمپ کویری دارای چادرهای دایمی و اتاق های کاروانسرا جهت اسکان طبیعتگردان است.
مسیرهای دسترسی
چنانچه با خودروهای سواری قصد سفر به مرنجاب دارید تنها از مسیر اصلی این کار را انجام دهید. سایر مسیرهای دسترسی عموما نیاز یه خودروهای دو دیفرانسیل و راهنمای آشنا به منطقه دارند. از جمله این مسیرها می توان به مسیر خالدآباد از توابع شهرستان ابوزید آباد در جنوب شرقی کاشان به سمت پشت ریگ و مرنجاب اشاره کرد. ط.ل مسیر در حدود 80 کیلومتر است که به مسیر مرنجاب-سفیدآب منتهی میگردد. مسیر دیگر دسترسی مسیر چاه هندوانه است که از شهرستان آران و بیدگل به سمت شمال شرقی وارد کویر شده پس از عبور از تپه های ماسه ای به چاه کنجه و نهایتا مسیر اصلی مرنجاب ختم میگردد. مسیر محیط زیست از دیگر مسیرهای این منطقه است که از کیلومتر 2 جاده مرنجاب به سمت شرق از جاده اصلی جدا شده به چاه کنجه و نهایتا مسیر اصلی ختم میگردد.همچنین مسیر پارک ملی کویر که از پیشوای ورامین به سمت قلعه بلند و مبارکیه وارد محدوده پارک ملی کویر می شود و پس از عبور از کاروانسرا های قصر بهرام و سفید آب، مسیری به سمت مرنجاب منشعب میگردد.
کویر در کنار زیبایی دارای طبیعتی بسیار خشن است. در سفر به کویر هرگز تنها سفر نکنید. آب کافی به میزان 2 برابر مصرف همراه داشته باشید. قبل از سفر دیگران را از مکان مورد بازدید خود آگاه سازید. وسایل و تجهیزات ناوبری همچون قطب نما و جی پی اس به همراه نقشه های دقیق منطقه را به همراه داشته باشید. از راهنمایان آشنا به منطقه استفاده کنید. در حفظ محیط زیست کوشا باشید. در کویر طبیعت میزبان شماست، پس آنگونه باشید که از میهمان انتظار میرود.
@زمان سفر برای بازدید از کویر مرنجاب:
بهترین فصل به دلیل خشک بودن مسیر و ملایم بودن هوا و کم بودن حشرات، اواسط پاییز و اواخر آبان ماه است. هایپرشیا تقریبا هر هفته تورهای یک روزهای برای بازدید از این کویر دارد.
@راههاي دسترسي به كوير مرنجاب:
1- مسير اول : آسانترين ، امن ترين و بهترين وكوتاهترين مسير براي ورود به كوير مرنجاب ، ورود به شهرستان كاشان – شهرستان آران وبيدگل – ميدان هلال ابن علي (ع) آران و جاده عباس آباد بعد از 6 كيلومتر ميدان فولاد كه از ميدان ،جاده شوسه ميشود .به ميدان كه ميرسيد 3 مسير رودروي شماست مسير سمت راست كه حالت بلوار دارد و ابتداي ان نيز درختكاري است به اداره جنگل باني و سپس باقيات وصالحات و يك مسير فرعي براي ورود به كوير مرنجاب است كه بيشتر كشاورزان و گله دارها و افراد بومي از آن استفاده ميكنند وبراي اتوبوس و ميني بوس مشكل ساز است و بدون شناخت از اين مسير عبور نكنيد . مسير وسط كه عريض تر و جاده شني است مسير اصلي كوير مرنجاب است . مسير سمت چپ كه آسفالت است به امامزاده فيض آباد و مزرعه كديش و تقي آباد منتهي ميشود . براي ورود به مرنجاب براي گردشگران مشكل ساز است .
مسير وسط كه به كوير مرنجاب ميرسد عريض و در بعضي از نقاط هم تابلو دارد ولي سعي كنيد از مسير اصلي خارج نشويد.در ابتداي ورود وبعد از حدود 2 كيلومتري آب انباري كنار جاده براي تامين آب شرب چوپانان وساربانها و حيوانات آنها تعبيه شده است. بعد از حدود 15 كيلومتر در جاده خاكي به تابلويي ميرسيد كه روي آن نوشته تا كاراوانسرا 37 كيلومتر ، اين تابلو در انتهاي كمپ احمد و تقريبا"1 كيلومتر مانده به محدوده خطب شكن ميباشد . بعد از عبور از شيب بلند خطب شكن و قرار گرفتن در كفي كه شيب ملايمي دارد سمت چپ دره ها و تراسها و آبرفتهاي زيبايي قرار دارد و سمت راست هم منطقه چاله و چاه كنجه قرار دارد و سپس وارد محدوده گوره ميشويد كه دشتي زيبا وپهناور است و در حاشيه باتلاقهاي جنوب غربي درياچه نمك ميباشد. در اين منطقه آب انباري هم از طرف منابع طبیعی ساخته شده كه براي چوپانان و ساربانان تعبيه شده است آب انبار سمت چپ جاده وبا فاصله حدود 1 كيلومتري جاده است.در ادامه به مرتفعترين نقطه مسير ميرسيد كه چشم انداز زيبايي از درياچه و يك جاده نيمه كاره روبروي شماست . بعد از گذشتن از اينجا وارد منطقه ارغواني ميشويد در محدوده ارغواني پوشش گياهي مناسب ، ريگزارهاي بهم پيوسته ونسبتا" بلند اين منطقه را جلوه خاصي داده است . در اينجا هم تابلويي است كه روي آن نوشته است كاروانسراي مرنجاب 17 كيلومتر ، اتاقهاي خراب و يك بركه كوچك و سپس اتاق اقامت ساربانان و دشت زيباي ارغواني و جاده هاي كه تا حدودي ريگ گرفتگي دارد و برخانهاي كوچك شكل گرفته از ماسه هاي بادي به زيبايي اين محدوده بخشيده است . 10 كيلومتر بعد به 3 راهي ميرسيد كه تابلو درياچه نمك آران مسير كاروانسر از درياچه را مشخص ميكند جاده سمت راست بطرف كاروانسر و ادامه جاده بطرف درياچه نمك ميرود . از تابلو تا كاروانسر حدود 7 كيلومتر جاده خاكي و بسيار لغزنده است كه اكثر راننده ها از مسير مينالند . بعد از 7 كيلومتر كاروانسرا و محوطه بيروني ودرختهاي شاه گز و بركه آب خودنمايي ميكند .از كاروانسر تا چاه دست كن 4 كيلومتر واز چاه تا پاي تپه هاي شني بلند يا بقول بعضيها ريگ بلند و به قول خودم رملهاي يال اسبي 3 كيلومتر است.
2- مسير دوم براي ورود به كوير مرنجاب –شهرستان كاشان – جاده ابوزيدآباد – قاسم آباد مسير قلعه كرشاهي – كوه يخاب و ادامه مسير كه اين مسير براي ماشينهاي شاسي بلند وتورهاي سافاري مناسب است و برای ورود از این منطقه به کویر مرنجاب راهنماي مجرب الزاميست.
3- مسير سوم : از پشت آب شيرين در جاده قديم قم –كاشان و از طريق جاده عرب گريز كه به ابتداي ارغواني ختم ميشود .اين مسير هم احتياج به ماشينهاي مجهز وراهنما ميباشد .
4 – مسير چهارم تهران – گرمسار-جاده سنگفرش قصربهرام -پارک ملی کویركه اين مسير اكثريت باتلاقي بوده و تجهيزات مناسب ، وسيله نقيله مجهز و راهنماي مجرب ميخواهد.بعد هم بطرف کویر مرنجاب با مجوز...
5- مسير پنجم : تهران -ورامين – پاسگاه مباركيه ––قصر بهرام –مسير پارك ملي و بعد از حدود 1۲0 كيلومتر كوير مرنجاب ، براي عبور از اين مسير و ورود به كوير مرنجاب علاوه بر وسيله نقليه مجهز وتجهيزات وراهنما مجوز نيز لازم است.
ایرانگردی , ایرانگردی نیوز , بلیت , تور , سفر , گردشگری , رضا نورمحمدی , عطیه مومنی , کویر مرنجاب , کویرمرنجاب , کویر , مرنجاب , بهترین هتل
آبشار سنگ نو بهشهر در موقعیت جغرافیایی E533219 N363955 در استان مازندران ، شهرستان بهشهر واقع است. این آبشار در منطقه جنوبی بهشهر و در 3 کیلومتری دل جنگل های جنوبی بهشهر قرار دارد وجه تسمیه آن به این خاطر است که به خاطر فشار آب یک حوض بزرگ سنگی و یا به اصطلاح مازنی یک نور سنگی در زیر آبشار درست شده و به آن سنگ نور اطلاق میگردد.
مجموعه ديدني سنگ نو در اعماق جنگل هاي كوه هاي پيش كوه جهان مورا در البرز شرقي قرار گرفته و شامل چهار آبشار است كه بزرگترين آن حدود 12 متر ارتفاع دارد.
پوشش گياهي منطقه به طور عمده درختان بلوط وحشي انجيلي ممرز و انواع سرخس به ويژه گونه سرخس عقابي است. رودخانه در اثر فرسايش بستر رسوبي در طول زمان ايجاد شده و آب آن بسيار گواراست.
از قسمت جنوبي محله فراش محله بهشهر تا آبشار پاي پياده حدود يک ساعت و نيم راه است. دره زيباي سنگ نو مانند تونلي سبز به عرض سه تا هشت متر، پوشيده از خزه ها و سرخس هاي زيبا است که سقف آن توسط درختان پرپشت جنگلي احاطه شده و آبي زلال و گوارا در ميان آن در جريان است. مسير سنگ نو مانند سنگ فرشي زيبا شما را به دل جنگل هاي بکر و مرموز اين منطقه مي کشاند. براي دسترسي به آبشار اصلي سنگ نو حدود دو تا سه ساعت پياده روي از ميان اين دره زيبا و باريک لازم است که توصيه مي شود اين کار هرگز به تنهايي صورت نگيرد و صعود از اين دره به صورت گروهي باشد زيرا شيب تند دره و سنگ هاي بزرگ و لغزنده و جريان آب در اين مسير براي هر فردي مي تواند خطرناک باشد.
این جنگل و آبشار زیبا یکی از مناطق بسیار دیدنی بهشهر می باشد که قابلیت سرمایه گذاری کلان جهت جذب توریست را به مانند آبشارهای شیرآباد و کبودوال دارد.
آبشار سنگ نو , آبشار سنگ نو بهشهر , آبشار بهشهر , رضا نورمحمدی , عطیه مومنی , تور , گردشگری , ایرانگردی , سفر , بهشهر